Luật sư tranh tụng Có phải chia tài sản hình thành trong khi ly thân?

1. Có phải chia tài sản hình thành trong khily thân?

Hai năm nay, tôi sốngly thân do bất hòa sâu sắc với vợ. Chúng tôi không can dự vào công việc củanhau.

Mới đây, tôi phát hiệnvợ bắt đầu mê đánh bạc. Tôi không chấp nhận được chuyện này và muốn ly hôn,nhưng cô ấy đòi một nửa thu nhập của tôi trong hai năm qua, trong đó có căn nhàtôi định dành cho con trai cưới vợ. Xin hỏi tôi có phải chia tài sản có đượctrong thời gian sống ly thân không?

Luật sư trả lời

Vì nhiều l‎ý do khácnhau, có những đôi vợ chồng không muốn ly hôn để chấm dứt quan hệ vợ chồng màhọ lựa chọn giải pháp ly thân.

Luật Hôn nhân và giađình 2014 và các văn bản hướng dẫn chưa quy định về vấn đề ly thân vì vậy chưacó khái niệm hay định nghĩa chính thức nào. Tuy nhiên theo cách hiểu mang tínhphổ biến, ly thân là việc vợ, chồng không còn ràng buộc nhau về tình cảm, kinhtế, mỗi người sinh sống một nơi. Một số trường hợp cá biệt vẫn sống cùng nhànhưng cũng không có sự ràng buộc nào. Họ tự xác định là ly thân "tạigia".

Do pháp luật chưa cóquy định nên ly thân không làm chấm dứt quan hệ hôn nhân nên về nguyên tắc tàisản có trong thời kỳ ly thân vẫn là tài sản chung của vợ chồng. Khi ly hôn, mộttrong các bên đều có quyền yêu cầu tòa án chia tài sản chung.

Theo quy định tại điều33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, tài sản chung của vợ, chồng bao gồm:

1. Tài sản chung củavợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sảnxuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợppháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều40 của Luật này (chia tài sản chung trong thời ký hôn nhân); tài sản mà vợchồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồngthỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất màvợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợpvợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông quagiao dịch bằng tài sản riêng.

2. Tài sản chung củavợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của giađình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.

3. Trong trường hợpkhông có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tàisản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.

Việc chia tài sản khily hôn do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì giải quyết theo quyđịnh tại điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Cụ thể:

1. Trong trường hợpchế độ tài sản của vợ chồng theo luật định, việc giải quyết tài sản do các bênthỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc củahai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 điều nàyvà tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.

Trong trường hợp chếđộ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hônđược áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì ápdụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 điều này và tại các điều 60,61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.

2. Tài sản chung củavợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau:

a) Hoàn cảnh của giađình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng gópcủa vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Laođộng của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi íchchính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên cóđiều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bêntrong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

3. Tài sản chung củavợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chiatheo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mìnhđược hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.

4. Tài sản riêng củavợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhậpvào tài sản chung theo quy định của Luật này.

Trong trường hợp có sựsáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầuvề chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vàokhối tài sản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác.

5. Bảo vệ quyền, lợiích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hànhvi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Với các quy định nóitrên, vợ chồng bạn trước đó không thỏa thuận chế độ tài sản của vợ chồng theothỏa thuận thì về nguyên tắc vợ bạn có quyền yêu cầu tòa án chia tài sản mà bạntạo lập được trong thời gian ly thân (trừ các tài sản bạn được thừa kế riêng,được tặng cho riêng).

2. Tài sản thừa kế có phải chia khi ly hôn haykhông?

Thế nào là tài sảnthừa kế?

Để phân chia tài sảnthừa kế khi ly hôn thì trước hết các cặp vợ chồng phải hiểu thế nào là tài sảnthừa kế? Theo quy định pháp luật thừa kế, tài sản thừa kế được hiểu là nhữngtài sản thuộc sở hữu của người chết để lại, là sự chuyển dịch tài sản của ngườiđã chết cho người còn sống được hưởng thừa kế, được Nhà nước thừa nhận và bảođảm thực hiện. Đây là khái niệm cơ bản nhất về tài sản thừa kế mà mỗi cặp vợchồng ly hôn phải biết trong trường hợp tranh chấp về tài sản thừa kế.

Tài sản thừa kế là tàisản riêng hay tài sản chung của vợ chồng?

Đầu tiên, cần xác địnhtài sản thừa kế là tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân hay tài sản chung củavợ chồng vì đối với mỗi loại tài sản cách chia tài sản khi ly hôn là khác nhau.

Căn cứ theo quy địnhtại Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 về tài sản riêng của vợ chồngthì tài sản thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân của mỗibên vợ chồng sẽ là tài sản riêng của người đó, trừ trường hợp vợ chồng có vănbản thỏa tài sản riêng của vợ chồng.

Đối chiếu với quy địnhnêu trên cho thấy, khi xác định tài sản thừa kế sau hôn nhân là tài sản chunghay tài sản riêng của vợ chồng thì có thể xảy ra các trường hợp sau:

• Nếu tài sản thừa kếlà tài sản vợ chồng được thừa kế riêng và hai vợ chồng không có thỏa thuận vềviệc hợp nhất khối tài sản này thành tài sản chung thì tài sản đó vẫn là tàisản riêng trong thời kỳ hôn nhân được quy định tại Khoản 1 Điều 43 Luật Hônnhân và gia đình năm 2014. Do đó, nếu được xác định là tài sản riêng của mỗibên thì tài sản thừa kế này không phải chia khi ly hôn.

• Nếu tài sản thừa kếlà tài sản được thừa kế chung vợ chồng hoặc là tài sản được thừa kế riêng nhưngvợ chồng có văn bản thỏa thuận về việc hợp nhất khối tài sản này thành tài sảnchung thì phần tài sản này sẽ được xác định là tài sản chung của vợ chồng. Vàkhi vợ chồng ly hôn, về nguyên tắc cần phân chia tài sản chung đó theo quy địnhvề chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn.

Như vậy, tùy vào từngtrường hợp cụ thể để xác định tài sản thừa kế là tài sản chung hay tài sảnriêng của vợ chồng. Và tài sản thừa kế có phải chia khi ly hôn hay không sẽ phụthuộc vào bản chất đó và thỏa thuận của vợ chồng.

Tài sản thừa kế cóphải chia khi ly hôn không?

Sau khi đã xác địnhđược tài sản thừa kế là tài sản chung hay tài sản riêng của vợ chồng thì áp dụngnguyên tắc chia tài sản sau khi ly hôn theo quy định như sau:

Đối với tài sản thừakế là tài sản riêng của vợ chồng, tài sản thừa kế sẽ không phải chia khi ly hônmà thuộc quyền sở hữu riêng của vợ hoặc chồng ( theo khoản 4 Điều 9 Luật Hônnhân gia đình năm 2014).

Trong trường hợp tàisản thừa kế được xác định là tài sản chung thì về nguyên tắc chia tài sản chungcủa vợ chồng khi ly hôn có quyền thỏa thuận với nhau về phân chia tài sản.Trường hợp vợ chồng không thỏa thuận được chia tài sản chung thì có quyền yêucầu Tòa án phân chia tài sản sau khi ly hôn. Khi đó, Tòa án phải xem xét, quyếtđịnh việc áp dụng chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận hay theo luậtđịnh, tùy từng trường hợp cụ thể mà Tòa án xử lý chia tài sản chung của vợchồng như sau:

• Trường hợp có vănbản thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng và văn bản này không bị Tòa ántuyên bố vô hiệu toàn bộ thì áp dụng các nội dung của văn bản thỏa thuận đểchia tài sản của vợ chồng khi ly hôn. Đối với những vấn đề không được vợ chồngthỏa thuận hoặc thỏa thuận không rõ ràng hoặc bị vô hiệu thì áp dụng luật chiatài sản theo quy định. Nguyên tắc cơ bản là chia đôi cho mỗi bên vợ chồng,trong đó có tính đến các yếu tố như công sức đóng góp của mỗi bên vợ chồng vàokhối tài sản chung, yếu tố lỗi dẫn đến việc vợ chồng phải ly hôn,…

• Trường hợp không cóvăn bản thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng hoặc văn bản thỏa thuận vềchế độ tài sản của vợ chồng bị Tòa án tuyên bố vô hiệu toàn bộ thì áp dụng chếđộ tài sản của vợ chồng theo luật định để chia tài sản của vợ chồng khi ly hôn.

Tài sản thừa kế cóphải chia khi ly hôn hay không

Khi đó, nguyên tắcchia đôi tài sản cho mỗi bên được áp dụng. Tuy nhiên, có tính đến các yếu tốnhư hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng; công sức đóng góp của vợ, chồngvào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung; bảo vệ lợi íchchính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên cóđiều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập; lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền,nghĩa vụ của vợ chồng dẫn tới việc vợ chồng ly hôn để xác định tỷ lệ phân chiatài sản khi ly hôn.

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên gia tư vấn luật trên kênh HTV, VTV,THVL1, ANTV, SCTV1...

Chúng tôi là hãng luật tổnghợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyên viên, cộng tác viêncó trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biếtrộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trongnghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghềluật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho những nạnnhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguy hiểmvà khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguy hiểm vìsự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm, có đạođức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận có khăn, hysinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến công việc, cuộcsống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa. Niềm vuicủa luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ, đem lạicông bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xãhội. 

Luật sư Trần Minh HùngTrưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiềunăm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyền thông tin tưởngvới nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênhtruyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hìnhViệt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long, Truyền hình Công an ANTV, SCTV,THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOVGiao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hìnhQuốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống, Báo đời sống và phápluật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trêncả nước... là luật sư được Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo chonhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật vớitrường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luậtcho các hãng truyền thông uy tín. Là Luật sư  bào chữa, tư vấn chonhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin,người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như và Viettinbank,Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầu giây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụGiết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái...và các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính,doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tíchcực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sưchúng tôi.

Chúng tôi cùng tư vấn luậtvà cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước rất lâu năm.

Trân trọng cảm ơn.

ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHVPLS GIAĐÌNH (Luật sư Thành Phố)

Trụ sở: 402ANguyễn Văn Luông, P.12, Q.6, Tp.HCM (Bên cạnh Công chứng số 7)

5/1 Nguyễn Du,Biên Hòa, Đồng Nai (đối diện tòa án Biên Hòa)

68/147 TrầnQuang Khải, Tân Định, quận 1, TP.HCM

Điện thoại:028-38779958; Fax: 08-38779958

Luật sư TrầnMinh Hùng: 0972 238006

Email: luatsuthanhpho@gmail.com

http://www.luatsugiadinh.net. vn

http://www.luatsuthanhpho.com